Bekkenfysiotherapie en seksualiteit

03-02-2017

De bekkenfysiotherapeut doet meer dan het behandelen van zwangere vrouwen of mensen met urineverlies – hoe belangrijk dat ook is. Bekkenfysiotherapeut Mieke van den Dungen van Fysiotherapie MCNO-De Wedren: ‘Er zijn zoveel klachten waarmee wij mensen kunnen helpen. Denk aan klachten rondom de ontlasting: niet goed de ontlasting op kunnen houden of juist niet kwijt kunnen. Of aan mensen die telkens opnieuw een blaasontsteking hebben of altijd moeten persen bij het plassen. Klachten kunnen zijn ontstaan na een bevalling, een operatie of bij het ouder worden.’ De bekkenfysiotherapeut leert goed toiletgedrag aan, adviseert over gezonde voeding en voldoende drinken en werkt met verschillende methoden en oefeningen om bekkenbodemspieren te leren voelen, versterken of te laten ontspannen. 

 

Bekkenbodem en buik hebben een geheugen 

Wanneer is het verstandig hulp te zoeken? Bij bovenstaande klachten, maar ook bij pijnklachten in de buik en in de bekkenbodem. Zowel vrouwen als mannen kunnen in dit gebied pijn hebben. De pijn ontstaat door spanning in de bekkenbodem en kan zich uitbreiden naar de onderbuik, de onderrug en/of de geslachtsorganen. Veel mensen ervaren pijnklachten bij het vrijen en daardoor kunnen er seksuele klachten ontstaan. Naast de pijn lukt de gemeenschap soms niet, en dat is extra vervelend wanneer er een kinderwens is. Maar hoe ontstaan die klachten? Mieke van den Dungen: ‘Soms zien we ze al bij jonge vrouwen. In films, op tv en in clips wordt vaak een hele verkeerde indruk gewekt van seks: vrouwen hebben altijd zin en het is altijd fijn. Niets is minder waar! Vrouwen hebben gemeenschap terwijl ze niet voldoende opgewonden zijn en dan is er niet voldoende vochtigheid in de vagina. Ik zeg vaak dat bekkenbodem en buik een geheugen hebben. Als je pijn hebt, ga je je spieren aanspannen en word je bang. De volgende keer span je de bekkenbodemspieren dan al van te voren aan, uit angst voor pijn, en kom je in een pijncirkel terecht, die zo ver kan gaan dat je bij de gedachte aan seks al gaat spannen. Met een gespannen bekkenbodem lukt de gemeenschap niet of doet pijn… Sommige pijnklachten kunnen ook komen door huidafwijkingen voorin de vagina, door een verandering van de huid waardoor de huid strakker wordt, en de opening van de vagina dus kleiner. Diepere pijn kan met een verzakking te maken hebben.’

 

Graded exposure 

Mieke van den Dungen: ‘De pijn gaat niet vanzelf over en wordt zelfs bij iedere gemeenschap erger als je er niets aan doet. Behandeling is dus echt aan te raden. Voor het eerste onderzoek nemen we een uur, dat is nodig om de patiënt op zijn/haar gemak te stellen. Wij vragen overigens de partner mee te komen. Eerst krijgen patiënten veel uitleg en leren het gevoel van spannen en ontspannen van de bekkenbodem te herkennen. Door inwendig onderzoek (alleen na toestemming van de patiënt!) kunnen we via de vagina of de anus (bij mannen) de bekkenbodemspieren goed voelen. Het volgende consult duurt telkens een half uur. We leren de vrouwen oefenen met pelottes of een ballonnetje. Het ballonnetje wordt in de vagina gebracht en heel voorzichtig opgeblazen, zodat de omtrek iets groter wordt en er vaginale rek ontstaat. Met ontspannen van de bekkenbodem verdwijnt het gevoel van rek. Het mag nooit pijn doen! Pelottes kunnen van klein tot groot ingebracht worden. Het steeds een voorwerp met een grotere doorsnee inbrengen in de vagina noemen we graded exposure. In combinatie met ontspanningsoefeningen moet het inbrengen zonder pijn kunnen gebeuren. We adviseren vrouwen om niet te vrijen tot dit inderdaad het geval is.’ 

 

Groot succespercentage

Bekkenfysiotherapeuten zijn er gedurende hun opleiding in getraind om de bekkenbodemspieren te leren voelen. Mieke van den Dungen: ‘Het zijn gewoon spieren, maar ze liggen diep, en het is lastig ze te trainen. De bekkenbodemspieren zijn normalerwijze heel sterk, ze dragen organen en houden plas en ontlasting tegen. Vergelijk ze maar met de spieren rond de mond, en denk aan een kind dat per se niet wil eten. Dan komt er ook echt niets in…’ 

  Mieke van den Dungen: ‘Binnen een half jaar tot een jaar kunnen we bijna iedereen van zijn of haar klachten afhelpen. In het begin komen patiënten wat vaker, later nog maar eens in de 3-4 weken. Wij forceren geen tempo, de mensen bepalen hun eigen tempo, daarom duurt de behandeling meestal langer. Door de overactieve bekkenbodem kunnen patiënten ook last hebben van obstipatie en niet goed uitplassen. Voor het krijgen van een erectie hebben mannen ook een goed functionerende bekkenbodem nodig. Er zijn veel oorzaken van erectiestoornissen, maar training van de bekkenbodem helpt in veel gevallen goed. Bij Fysiotherapie MCNO-De Wedren leren we de oefeningen, maar het trainen moet de patiënt zelf doen – als het kan drie keer per week thuis, en liefst samen met de partner! De therapie is een belangrijke kans voor paren om elkaar goed te leren kennen. Veel paren zijn uiteindelijk ontzettend blij dat ze de stap hebben gezet.’

 

Contactinformatie 

Naast Mieke van den Dungen is ook Suzan Spijkerman als bekkenfysiotherapeut aan Fysiotherapie MCNO-De Wedren verbonden. Mieke van den Dungen werkt twee dagen per week voor Fysiotherapie MCNO-De Wedren en twee dagen voor FysioDynamiek in Arnhem. Zij is verbonden aan de Praktijk voor Seksuele Therapie (www.pvst.nl). In de PVST werken naast twee bekkenfysiotherapeuten enkele seksuologen (waaronder artsen en psychologen, voor specificatie zie de website). Vanwege de ingewikkelde klachten waarmee patiënten komen, is een combinatiebehandeling vaak zeer welkom. 

Als u vragen heeft betreffende bekkenklachten, of u wilt een afspraak maken met Mieke van den Dungen, neem dan contact op met Fysiotherapie MCNO-De Wedren, 024-3606912 of kijk op www.mcno-fysiodewedren.nl. Andere goede sites zijn www.bekkenbodemonline.nl en www.nvfb.nl.